
6 مرحله درمان درد مچ و ساعد دست | علائم، علت و بهترین روش پیشگیری
فهرست مطالب
درمان درد مچ و ساعد دست در خانه
علائم، علت و بهترین روش پیشگیری درد مچ و ساعد دست از طریق ورزش
مچ و ساعد دست یکی از اصلی ترین اعضای بدن ما است که در فعالیت های روزانه بسیار استفاده می شود و نقش حیاتی در زندگی ما دارد. اگر کمی به جزییات زندگی روزمره از صبح تا شب دقت کنید، متوجه می شوید که از کوچکترین و ساده ترین کارها تا سخت ترین فعالیت های بدنی و ورزشی، بیشتر از اون چیزی که فکر می کنیم وابسته به انگشتان، مچ و ساعد دست هستیم.

درد مچ و ساعد دست، یکی از شایع ترین آسیب ها است که میتواند ناشی از شرایط سلامتی و یا آسیب های بدنی باشه که نتنها در ایران بلکه در کل دنیا وجود دارد و مقالات زیادی هم در مورد درد مچ و ساعد و همینطور درمان و پیشگیری از آن منتشر شده که در این لینک میتوانید مشاهده کنید.
ولی در این مقاله در مورد بهترین و راحت ترین روش درمان درد مچ و ساعد دست در خانه می پردازیم که میتوان در یک دوره 2 تا 3 هفته ای و با انجام یک سری از ساده ترین کارها و تمرینات ورزشی به بهبودی رسید، اما در ابندا نیاز است که با علائم و علت درد مچ و ساعد دست آشنا بشویم.
علائم درد مچ و ساعد
ما زمانی می توانیم به درمان درد مچ و ساعد دست در خانه بپردازیم که ابتدا علائم مربوط به درد مچ دست که قابل درمان در خانه باشد را به درستی تشخیص داده باشیم چون اگر علائمی که وجود دارد فراتر از توانایی ما برای درمان در داخل خانه باشد، ما حتما باید به پزشک مراجعه کنیم.
علائم آسیب در مچ دست معمولا شامل موارد زیر می شود:

- درد زیاد در قسمت مچ
- ورم
- کبودی
- احساس صدا یا پارگی در قسمت مچ
- عدم توانایی در تکان دادن مچ
- عدم توانایی در تکان دادن انگشتان
- داشتم احساس سوزن سوزن شدن یا بی حسی در قسمت مچ و ساعد دست
- احساس ضعف شدید عضلانی در قسمت مچ و انگشتان دست
- داشتن تب
معمولا اگر هر کدام از علائم بالا را داشتید و علائم رو به افزایش بود، بهترین کار مراجعه به پزشک و انجام معاینه است. پزشک برای درمان درد مچ و ساعد دست نیاز به تشخیص علت آسیب دارد و برای تشخیص آن از روش عکسبرداری یا MRI استفاده می کند و اگر چنانچه آسیب شدید مثل ترک خوردگی یا شکستگی در قسمت استخوان مچ وجود داشته باشد، از مچ تا بالای آرنج دست، گچ گرفته می شود.

مدتی که دست باید در داخل گچ بماند معمولا حدود یک ماه طول می کشد و بعد از آن باید تمرین های اصلاحی و تقویتی برای بازتوانی مچ دست انجام شود که جلوتر توضیح کامل داده می شود.
چنانچه شدت آسیب کمتر و شکستگی یا ترک در استخوان وجود نداشته باشد اما همچنان علائم بالا در قسمت انگشتان، مچ و ساعد دست دیده شود، پزشک برای درمان درد مچ و ساعد دست از آتل استفاده می کند و در این حالت هم معمولا حدود یک ماه دست باید در داخل آتل قرار بگیرد و بعد از آن تمرین های اصلاحی و تقویتی برای بازتوانی مچ دست صورت می گیرد.

اما در مواردی که آسیب مچ دست به شدت علائم بالا نیست، ولی همچنان در قسمت انگشتان یا مچ و یا ساعد دردی احساس می شود که اجازه فعالیت روزانه را به ما نمی دهد و حتی در بلند کردن و جابجایی ساده ترین اجسام و انجام ساده ترین کار ها هم احساس آرامش و راحتی زمان قبل را نداریم، در این صورت می توانیم با انجام یک سری از کارهای درمانی در خانه بعلاوه تمرین های ورزشی، درمان درد مچ و ساعد دست را انجام دهیم.
چنانچه بعد از دو هفته علائم بهبود پیدا نکرد، به منظور درمان درد مچ و ساعد دست خود حتما باید به پزشک مراجعه شود تا در صورت نیاز عکسبرداری و بقیه مراحل انجام شود.
اما علائم آسیب در قسمت ساعد دست کمی متفاوت است و شامل موارد زیر می شود:

- احساس درد و نارحتی در محدوده آرنج تا مچ دست
- احساس درد در صورت فشار دادن اطراف آرنج
- احساس درد در ساعد با بالا و پایین کردن مچ دست
- احساس درد با گرفتن و چنگ زدن به اشیا
- عدم توانایی و احساس درد در بلند کردن اجسام
معمولا در اکثر مواقع، آسیب وارده در قسمت ساعد خیلی جدی نیست و با انجام کارهای ساده و تمرین های ورزشی ابتدایی براحتی درمان درد مچ و ساعد دست حاصل می شود. اما اگر چنانچه درد بسیار زیاد و غیر قابل تحمل بود و یا بعد از 2 تا 3 هفته انجام کارهای درمانی و تمرین در خانه، بهبودی حاصل نشد، حتما باید به پزشک مراجعه شود.
بصورت کلی علائم درد معمولا از شدت کم شروع می شود و با گذر زمان افزایش پیدا می کند، مگر در موارد حاد که درد آنی، زیاد و غیرقابل تحمل است و سریع باید به پزشک مراجعه شود.
علت درد مچ و ساعد دست
از طرفی درمان درد مچ و ساعد دست گاهی پیچیده می شود چون باید توجه داشت که نزدیک بودن مفصل مچ و آرنج و ارتباطی که بین این دو مفصل وجود دارد باعث می شود آسیب هر بخش بر بخش دیگر تاثیر بگذارد و عملکرد بخش دیگر را مختل کند و فقط شناخت و تشخیص درست محل و علت درد می تواند به ما در درمان درد مچ و ساعد دست به درستی و پیشگیری از آسیب مجدد کمک کند.
برای درمان درد مچ و ساعد دست باید بدانیم که بصورت کلی درد در مچ و ساعد یا بصورت لحظه ای و بر اثر یک حادثه ناگهانی رخ میدهد و یا براثر فعالیت خاصی که در طی زمان انجام شده و باعث آسیب شده است. بنابراین، مهمترین کار برای درمان درد مچ و ساعد دست، تشخیص علت ایجاد و محل درد است تا بتوانیم درمان را به خوبی انجام دهیم.
بصورت کلی در اکثر مواقع علت درد در مچ دست با ساعد تفاوت دارد بنابراین روش درمان مچ و ساعد دست نیز می تواند متفاوت باشد، اما گاهی هم میتواند درد، علت یکسانی داشته باشد. از جمله رایج ترین علل درد در مچ دست عبارتست از:
- ضربه ناگهانی و سنگین به مچ دست در حالتی که مچ به سمت بالا خم است مثلا زمانی که زمین می خوریم و با کف دست روی زمین می آییم. در این مواقع معمولا به استخوان مچ آسیب وارد می شود و نیاز به پیگیری بیشتر و مراجعه به پزشک دارد.

- ضربه های تکراری که بصورت پشت سر هم به قسمت مچ دست فشار می آورد مثل فعالیت های ورزشی رزمی و مشابه آن. در این مواقع اگر ضربه شدید باشد احتمال آسیب در استخوان مچ و اگر ضربه ضعیف تر باشد، آسیب میتواند در قسمت تاندون ها و عضلات مچ دست ایجاد شده باشد..

- حفظ حالت مچ دست برای مدت طولانی که باعث خستگی و آسیب مچ دست می شود مثل کار با صفحه کلید و ماوس کامپیوتر که مچ دست برای مدت طولانی در حالت خم قرار می گیرد.

- حفظ حالت مچ دست بصورت خم به همراه ایجاد فشار، مانند زمانی که فرمان ماشین را با کف دست و زمانی که مچ خم است می چرخانیم.

- بلند کردن بار و یا وزنه های سنگین که فشار زیادی را به مچ دست ما می آورد و خارج از تحمل مچ دست است.

حال با کمی دقت میتوجه می شویم که علت درد در قسمت ساعد دست، در عین تشابه، کمی متفاوت با علت درد در مچ دست است و معمولا یکی از موارد زیر علت اصلی درد در ساعد می باشد:
- انجام فعالیت هایی که بصورت ضربه ای و یکنواخت به آرنج فشار مستقیم می آورد مثل تراشیدن دیوار با کاردک در نقاشی ساختمان.

- انجام فعالیت هایی که بصورت ضربه ای انجام می شود و فشار زیادی را به ساعد دست منتقل می کند مثل ضربه در بازی تنیس.

- انجام فعالیت هایی که با چرخش ساعد همراه است و برای تکرارهای طولانی انجام می شود مثل استفاده از ابزارآلات در لوله کشی و کارهای فنی.

- بلند کردن اجسام سنگین تر از توان یا انجام تکرارهای خیلی زیاد در بلند کردن اجسام که با خم و راست کردن آرنج همراه است.

- بلند کردن اجسام و خم نگه داشتن آرنج در زاویه 90 درجه در حالتی که فشار روی آرنج و ساعد است برای مدت طولانی.

- حمل بار برای مدت طولانی در حالتی که دست آویزان است مثل حمل بار در کیسه های پلاستیکی یا بلند کردن وزنه که ما کشش را در قسمت آرنج حس می کنیم.

شناخت عوامل بالا می تواند در درمان درد مچ و ساعد دست ما بسیار کمک کند چرا که به عنوان مثال، عواملی که باعث درد در ساعد می شود میتواند باعث درد در قسمت مچ دست ما هم بشود و ما با تشخیص علت درد می توانیم درمان درد مچ و ساعد دست را از منشا اصلی انجام بدهیم.
6 مرحله درمان درد مچ و ساعد دست
همانطور که پیش تر گفته شد، اگر تصمیم داریم برای درمان درد مچ و ساعد دست در خانه اقدام کنیم، ابتدا باید علائم را بررسی کرده و اگر چنانچه شدت علائم در حدی باشد که قابل درمان در خانه بود، مراحل درمان را شروع کنیم. البته نکته مهم قبل از شروع درمان بررسی علت ایجاد درد هست، چرا که مهمترین کار در فرآیند درمان جلوگیری و حذف عامل ایجاد کننده درد است.
تا اینجا متوجه شدیم که علت درد در مچ و ساعد یا بصورت لحظه ای و بر اثر یک حادثه ناگهانی رخ میدهد و یا براثر فعالیت خاصی که در طی زمان انجام و باعث آسیب شده است. معمولا اگر بصورت لحظه ای و بر اثر حادثه باشد، منطقه آسیب ورم می کند و به منظور درمان درد مچ و ساعد دست و برای کنترل ورم و کاهش احساس درد معمولا کمپرس یخ و سرد کردن محل درد پیشنهاد داده می شود که البته در خیلی از مواقع واقعا کاربردی نیست والبته در بقیه موارد هم که درد در طی زمان ایجاد شده، کمپرس یخ هیچ کاربردی ندارد.
1. مرحله اول درمان درد مچ و ساعد دست
با توجه به علائم اکثر دردهایی که در ناحیه مچ و ساعد دست ایجاد می شود، می توان گفت درد، قابل درمان در خانه می باشد و نیازی به مراجعه به مراکز درمانی ندارد اما بخش مهمی از کار ما برای درمان درد مچ و ساعد دست تشخیص علت درد است، چون اگر علت درد پیدا نشود، هر کاری در راستای درمان درد مچ و ساعد دست نتیجه بخش نخواهد بود و یا مدت درمان بسیار طولانی می شود.
در بخش بالا و قسمت علت دردهای مچ و ساعد به بررسی عوامل رایج در ایجاد درد پرداختیم. در اکثر مواقع علت درد یکی از موارد بالا است اما اگر هیچکدام از آن ها نبود، شما می توانید با بررسی و نگاه دقیق به زندگی روزانه و فعالیت هایی که در طی روز و از صبح تا شب انجام می دهید، به راحتی علت درد را پیدا کنید و متوجه خواهید شد با انجام چه فعالیت هایی، درد در ناحیه مچ و یا ساعد شما افزایش پیدا می کند.

پس اولین و مهمترین مرحله در فرآیند درمان درد مچ و ساعد دست، پیدا کردن علت اصلی درد است، که این کار با مشاهده موشکافانه فعالیت روزمره به راحتی قابل انجام است.
2. مرحله دوم درمان درد مچ و ساعد دست
در مرحله دوم درمان درد مچ و ساعد دست، کار بسیار مهمی که باید انجام بدیم و از گسترش و افزایش درد جلوگیری می کند، حذف علت درد است.
به عنوان مثال اگر شما فعالیت ورزشی مثل تنیس انجام می دهید که بصورت مداوم به ساعد دست شما ضربه های مداوم با مقدار فشار متفاوت وارد می شود، باید فعالیت ورزشی متوقف گردد. یا اگر در باشگاه بدنسازی در انجام حرکات خاصی احساس درد در ناحیه ساعد و یا مچ می کنید، باید از انجام آن حرکات صرف نظر گردد.
یا اگر فعالیت کاری شما به نحوی است که بطور مداوم مچ و ساعد شما درگیر می باشد، باید آن فعالیت حذف و یا اگر مقدور نیست به حداقل برشد و یا اینکه با دست مخالف انجام شود.
3. مرحله سوم درمان درد مچ و ساعد دست
مرحله سوم درمان، استراحت مطلق مچ و ساعد دست از طریق ثابت نگه داشتن بخش آسیب دیده است که این کار به روش های مختلف انجام می شود. پیش تر گفته شد، اگر چنانچه آسیب وارده زیاد باشد، به منظور ثابت نگه داشتن و جلوگیری از فعالیت و حرکات مفصل مچ و آرنج، بخش آسیب دیده گچ گرفته می شود که معمولا حدود یک ماه باید در این حالت باقی بماند.
اگر آسیب وارده کمتر باشد، از مچ بند و یا آرنج بند آتل دار طبی استفاده می شود تا حرکات دست به حداقل برسد و جلوی حرکات غیرمنتظره را بگیرد. در این حالت نیز بهتر است حدود یک ماه، از این مچ بند و یا آرنج بند استفاده شود

اگر آسیب وارده، کمتر و در حدی بود که درد اذیت کننده ولی قابل تحمل و قابل درمان در خانه باشد، در این حالت می توانیم از باندهای کشی استفاده کنیم و محل آسیب را ببندیم. فقط توجه شود که هنگام بستن باند کشی، خیلی سفت و یا جوری بسته نشود که در گردش جریان خون اختلال ایجاد گردد. شما می توانید از باند کشی در اکثر زمان روز بخصوص زمانی که مشغول فعالیت هستید و احتمال فعال شدن و تحریک مچ و ساعد وجود دارد استفاده کنید.

تا اینجا متوجه شدید که بصورت کلی ما دو مدل آسیب داریم. مورد اول آسیب های جدی که باید به مراکز درمانی مراجه شود که معمولا استخوان مچ و یا ساعد دچار شکستگی شده و باید حتما گچ گرفته شود و مورد دوم، آسیب با شدت پایین تر که معمولا تاندون ها و عضلات مچ و ساعد آسیب دیده اند که میتوان بدون گچ گرفتن و با استفاده از مچ بند یا آرنج بند آتل دار و یا باند کشی مراحل درمان را در خانه شروع کرد.
توجه به این نکته ضروری هست که استراحت در بخش آسیب دیده، مهمترین کار برای از بین بردن درد و التهاب است. با توجه به مطالب بالا، اگر آسیب شدید باشد، استراحت حدود یک ماه و اگر شدت آسیب کم باشد، بعد از حدود یک هفته استراحت، درد و التهاب از بین می رود و ما میتوانیم وارد مرحله چهارم درمان درد مچ و ساعد دست بشویم.
4. مرحله چهارم درمان درد مچ و ساعد دست
بعد از گذراندن استراحت کافی و کاهش درد، در مرحله چهارم، ما باید عمل گرم کردن و ماساژ را انجام بدیم.
توجه کنید اگر دست در داخل گچ یا مچ بند آتل دار بوده باشد، بعلت بی تحرکی، عضلات و تاندون ها خشک شده و باید برای بهبودی کامل و درمان درد مچ و ساعد دست، خشکی تاندون ها و عضلات برطرف شود که این کار را ما با گرم کردن تاندون ها و عضلات به کمک کیسه آب گرم، حوله گرم و … دیگر انجام می دهیم و بعد از گرم کردن از طریق ماساژ که با دست دیگر یا توسط شخص دیگر انجام می شود میتوانیم تاندون ها و عضلات را از حالت خشک خارج کنیم.

گرم کردن و ماساژ باعث افزایش گردش خون شده و بعلت تحریک عضلات و تاندون ها باعث تقویت آن ها نیز می شود.
حال چنانچه آسیب جدی در مفاصل و استخوان ها نبود و فقط تاندون ها و عضلات آسیب دیده باشند و در طول درمان فقط از باند کشی استفاده کرده باشیم، میتوانیم بعد از چند روز استراحت و زمانی که درد اولیه کاهش پیدا کرده، محل آسیب را به کمک کیسه آب گرم و … گرم کنیم و بعد از آن با کمک روغن زیتون محل آسیب و اطراف آن را بخوبی ماساژ دهیم.
گرم کردند و ماساژ باعث افزایش گردش خون در محل آسیب می شود و برای درمان درد مچ و ساعد دست بسیار مهم است. گرم کردن و ماساژ، عضلات را تحریک و تقویت میکند و سرعت ترمیم بافت ها بخصوص در محل تاندون ها را افزایش می دهد. بعد از انجام ماساژ، می توانید محل را دوباره با باند کشی ببندید. معمولا با روزی 2 بار انجام این فعالیت و در طی 7 تا 10 روز تمامی آثار درد از بین می رود.
5. مرحله پنجم درمان درد مچ و ساعد
زمانی که حدود 80 درصد درد از بین رفته و شما همچنان مرحله 4 رو انجام می دهید، مرحله پنجم باید برای کامل کردن درمان درد مچ و ساعد دست شروع شود و آن هم انجام تمرین های کششی است که علاوه بر برطرف کردن خشکی عضلات و تاندون ها، با افزایش طول عملکردی عضلات مچ و ساعد، باعث افزایش دامنه حرکتی شده، گردش خون افزایش پیدا می کند و فعالیت های روزانه فشار کمتری را به دست وارد می آورد.

انجام تمرین های کششی بهتر است روزی 2 بار و تا زمان برطرف شدن کامل درد انجام شود. در ادامه و برای پیشگیری از آسیب مجدد بهتر است در یک برنامه تمرینی مناسب و حداقل هفته ای 2 تا 3 بار حرکات کششی مناسب انجام شود.
6. مرحله ششم درمان درد مچ و ساعد
آخرین مرحله در درمان درد مچ و ساعد دست، تقویت قدرت عضلات و تاندون ها است که باید با کمک فعالیت ورزشی مخصوص تقویت شود. یکی از مهمترین و کاربردی ترین ابزارهای تقویت مچ، استفاده از حلقه های تقویت مچ است که قبلا در مقاله جدا به بررسی 4 مدل رایج در ایران پرداختیم که می تونید از اینجا بررسی کنید.

انواع حلقه تقویت مچ
اما زمانی که هدف، درمان درد مچ و ساعد دست است و ما به منظور بازتوانی و تقویت عضلات بعد از آسیب، تصمیم داریم از حلقه تقویت مچ استفاده کنیم، بهتر است تمرین را با حلقه تقویت مچ سطح یک شروع کنیم. برای کسب اطلاعات و تصاویر بیشتر و تهیه این حلقه میتونید از این لینک استفاده کنید.

حلقه تقویت مچ سطح یک
به مرور و با انجام تمرین ها و تقویت عضلات، میتوانید از حلقه با مقاومت بالاتر استفاده کنید و قدرت مچ و ساعد را افزایش بدهید.
پیشگیری از آسیب مچ و ساعد دست
اگر آسیب های ناگهانی که ممکن است بر اثر تصادف یا ضربه سنگین ایجاد شود را در نظر نگیریم، ما میتوانیم به راحتی از آسیب های رایج مچ و ساعد جلوگیری کنیم و درگیر درمان درد مچ و ساعد دست نشویم.
بهترین راه پیشگیری از آسیب، تقویت مچ و ساعد دست هست و برای این منظور، باید تمرین های کششی و قدرتی را بصورت منظم در برنامه هفتگی داشته باشیم.
ما برای تمرین های کششی به ابزار خاصی نیاز نداریم اما برای انجام تمرین های افزایش دهنده قدرت عضلات دست باید از ابزار مناسب استفاده کنیم که انواع مختلفی دارند. یکی از رایج ترین و پرطرفدارترین وسایل ورزشی، حلقه تقویت مچ و کش های بازکننده انگشت هست که انواع مختلف دارد و می توانید با توجه به توانایی فعلی دست خود یکی از حلقه ها را انتخاب کنید که مقاومت آن، عضلات دست شما را به چالش بکشد.

کش تقویت انگشت و حلقه تقویت مچ
در پایان اگر هر سوالی در مورد درمان درد مچ و ساعد دست و همینطور کش و حلقه های تقویت مچ و ساعد دارید، همین الان می توانید از طریق راه های ارتباطی واتساپ یا تلگرام که در پایین همین صفحه قرار داده شده، به من پیام بدید و بصورت کاملا رایگان مشاوره بگیرید.